Wicca, hekserij en druiderij

Overeenkomsten en verschillen tussen wicca en OBOD-druiderij 

Zowel wicca als de hedendaagse (OBOD) druiderij zijn neo-paganistische stromingen uit het midden van de vorige eeuw. Twee namen komen bij de stichting daarvan naar boven: Gerald Gardner en Ross Nichols.

Gerald Gardner ontwierp de wicca en lanceerde dit in 1954 bij de opheffing van de wet tegen de hekserij in Engeland. Gardner baseerde zich hierbij op een variëteit aan lokale tradities, waarvan sommigen overleefden uit de Saksische tijd, op rituelen van de Rozenkruizers en de RK-kerk, op Oosterse rituelen (zo is de athame afkomstig van het  Kris-mes) en op de werken van Aleister Crowley.   

Ros Nichols was in de jaren ’50 voorzitter van de Ancient Druid Order, waarvan de wortels teruggaan tot het midden van de 18e eeuw, een tijd waarin Wales en ook Engeland op zoek waren naar een eigen identiteit. Deze werd gevonden in het oorspronkelijk Keltische Wales (eigenlijk in de welshmen in Londen) in de persoon van de bard Iolo Morganwg (de barden traditie in Wales gaat vanaf heden terug tot een ver verleden). Deze bard creëerde uit de verhalen toegeschreven aan de vroegmiddeleeuwse bard Taliesin en de Arthurlegenden  een Keltische druidenreligie met Stonehendge als centrum. In 1964 lanceerde Nichols na een conflict binnen de ADO de moderne Orde van Barden, Ovaten en Druiden.

Gerald Gardner en Ros Nichols waren bevriend en kenden elkaar van  de ADO en het naturisme. Vandaar ook dat er nogal wat gelijkenissen zijn tussen wicca en druiderij.

De belangrijkste overeenkomsten:

  • Beide kennen 3 graden en inwijdingen bij het behalen van die graden: 1e, 2e en 3e(Hoge Priester(es)) graad bij de wicca en Bard, Ovaat en Druide bij de druiderij.
  • Beide werken in een coven resp. een grove of werken alleen.
  • Beide werken van oorsprong naakt onder een eenvoudige robe.
  • Beide kennen dezelfde 8 jaarfeesten.
  • Beide werken in een tempel die op soortgelijke wijze wordt opgebouwd (cirkel, reinigen met de elementen, oproepen windrichtingen).
  • Ondanks dat dit soms wel geprentendeerd wordt, kunnen noch wicca noch druiderij bogen op een doorlopende lijn naar voorchristelijke tradities. Of druiden ooit bestaan hebben in de tijd van Caesar is wetenschappelijk overigens hoogst dubieus.

De belangrijkste verschillen:

  • Waar wicca in ieder geval voor de hogere graden een mysterietraditie was met mondelinge overlevering, is druiderij gebaseerd op een schriftelijke cursus met begeleiding op afstand.
  • Wicca is Maan georiënteerd en druiderij is Zon georiënteerd.
  • Waar wicca een religie is met een god en een godin is kent druiderij die niet, maar werkt wel met de bezieling van land, bomen, etc.
  • Wicca werkt met de athame, druiderij met een staf (wicca is meer van de fancy spullen, druiderij meer van de dingen uit de natuur).
  • Waar wicca zich beroept op rituele magie vertrouwt druiderij op de wonderen der natuur en de geest.
  • Waar binnen druiderij er weinig verschil van mening is over de leer (iedereen heeft immers dezelfde cursus gevolgd), is er bij de wicca nog wel eens verschil van mening over welke stroming de hoogste puntmutsen heeft. :-)
  • En het belangrijkste verschil: wicca werkt met het spanningsveld en de stroming tussen mannelijke en vrouwelijke energie waar druiderij juist werkt met de balans en de vrede.

Het is dus verklaarbaar dat wiccans wel eens naar druïden kijken als een stel suffe boomknuffelaars en dat andersom de druïden naar wiccans kijken als seksbeluste hysterici, maar in de praktijk gaat het goed samen. Er zijn vele kruisbestuivingen. De Druidcraft is een mix van beiden. 

Wicca en hekserij

Hekserij is van alle tijden. Aan elke gemeenschap was er wel een sjamaan, medicijnman, kruidenvrouw, vroedvrouw of ziener(es) verbonden waar men bij ziekten, geboorten en levensvraagstukken te raden ging. Doorgaans had deze persoon dezelfde religie als de gemeenschap waar men deel van uit maakte en maakte men gebruik van doorgegeven kennis. Dienstbaarheid staat dus centraal. Wie bepaalde kennis of een  gave in de familielijn doorgegeven gekregen heeft, wordt ook wel erfheks genoemd. In de praktijk wordt deze 'titel' door wanabe-heksen vaker geclaimd dan waargemaakt. Iedereen heeft wel een oma die zelf een smeerseltje maakte, maar dat dekt niet echt de lading.   

Wicca is een moderne religie die teruggrijpt op de allereerste paganistische volksreligies, maar is geen voortzetting van die religies. Los daarvan kan men alleen maar gissen naar de wijzen waarop deze religies beleden werden. Het element dienstbaarheid is in de vorm van hekserij opgenomen in de wicca, maar het is geen must dat je een heks bent, immers niet iedereen heeft de gave om te divineren, adviseren of te helen.

Kortom ieder wiccan kan in principe ook heks zijn, maar zeker niet elke heks is ook een wiccan.