Wicca en druiderij

In de 18e en 19e eeuw toen de huidige nationale staten zich vormden ontstond een behoefte aan nationaal erfgoed. In Engeland werden dat de druiden. De basis hiervoor werd gevonden in de eeuwen oude bardentraditie van Wales. De bard Iolo Morganwg creëerde uit de verhalen die zijn toegeschreven aan de vroegmiddeleeuwse bard Taliesin en uit de Arthurlegenden een Keltische druidenreligie met Stonehendge als centrum. De in die tijd (1717) ontstane Druid Order en hun navolgers hielden de traditie vervolgens in leven tot de dag van vandaag. Bij elke equinox en solstitium stromen Stonehenge en andere steencirkels (hoewel deze bouwwerken van ver voor de Keltisch tijd zijn) vol met druiden. Datzelfde geldt voor de Glastonbury Tor (de Tor is overigens de heuvel zelf en niet de kerktoren die er op staat) omdat dit het centrum van Avalon zou zijn (ook hier is geen enkele bewijs voor, maar mogelijk was het wel een Keltische fortificatie in de strijd tegen de Saksen). Er is overigens geen bewijs dat er in Romeinse tijden druiden bestaan hebben, eerder dat het louter propaganda van Julius Caesar was om zijn Keltische oorlogen te rechtvaardigen.

In de late jaren ´40 en vroege jaren ´50 van de vorige eeuw creëerden Ross Nichols en Gerald Gardner respectievelijk een nieuwe druide orde, de Orde van Barden, Ovates en Druiden (OBOD) en wicca. Beide heren waren bevriend en kenden elkaar van de Ancient Druid Order en de naturistenvereniging. Hierdoor zijn er veel overeenkomsten tussen OBOD-druiderij en Gardnerian wicca.

De belangrijkste overeenkomsten:

  • Beiden kennen 3 inwijdingsgraden: 1e, 2e en 3e graad priester(es) bij de wicca en Bard, Ovate en Druide bij OBOD. De Bard is de creatieveling, de Ovate is de heler en de Druide is de filosoof/astroloog/priester(es).
  • Beiden werken in een coven resp. een grove met een 3e graad HPS resp. een Druide aan het hoofd.
  • Beiden werken van oorsprong naakt of naakt onder een eenvoudige robe.
  • Beiden kennen hetzelfde jaarwiel en dezelfde 8 jaarfeesten.
  • Beiden werken in een tempel die op soortgelijke wijze wordt opgebouwd (cirkel, reiniging,  windrichtingen).
  • Beiden zijn hedendaagse tradities.

De belangrijkste verschillen:

  • Wicca is een vruchtbaarheidsreligie. Druiderij is een levensbeschouwing over mens, natuur en universum.
  • Wicca werkt met een god en een godin als representant van de scheppende oerkrachten. Druiderij werkt met de spirits of the place ofwel de energetische kracht van de elementen op de plaats waar je bent. In die zin heeft het meer van hekserij.
  • Wicca werkt met de energiestroom tussen twee tegengestelde polen. Druiderij werkt met de balans daartussen. Vandaar ook dat er altijd een HPS en een HP aan het hoofd van een coven staan en een enkele Druide (m/v) aan het hoofd van een grove.
  • Wicca kent nogal meer of minder dogmatische stromingen, die in de praktijk nog wel eens botsen over wie de hoogste puntmuts heeft. OBOD-druiderij is gebaseerd op een schriftelijke cursus van minimaal 3 jaar met begeleiding en inwijdingsbijeenkomsten; een richtingenstrijd is er daarom niet, ook niet omdat dogma's ontbreken.
  • Wicca is Maan georiënteerd en druiderij is Zon georiënteerd.
  • Wicca werkt met de athame als belangrijkste tool, druiderij met een staf (en dus niet met een snoeimes).
  • Wicca hanteert rituele magie en druiderij geestkracht.
  • Druiderij kan je als levensbeschouwing combineren met andere religies (dus ook met wicca). Wicca niet, want dat is een religie op zichzelf.

De OBOD druiderij is 10 jaar later gelanceerd (1964) dan de wicca en heeft dan ook veel trekjes meegekregen van het destijds in het Westen opkomende Boeddhisme en de hippiebeweging (Love & Peace). Het lijkt allemaal wat soft, maar ook de OBOD druiderij kent groepen die er met draken- en vuurrituelen stevig tegenaan gaan.   

In dit artikel maken wij bewust onderscheid tussen wicca en hekserij. Hoewel de benaming vaak door elkaar gebruikt wordt is het één niet het ander. Wicca is, zoals Gardner het ook zelf neerzette, een natuurreligie rond een godin en een god en is als zodanig in de kern een moderne vorm van oude paganistische religies. Alle wiccans noemen zich heks, maar niet alle heksen zijn wiccans.

Hekserij is geen religie, maar veel meer een verzamelbegrip voor de praktijken van sjamanen, kruidenvrouwtjes, zieners, handopleggers en soortgelijke personen die door de eeuwen heen dienstbaar waren aan de gemeenschap; zij hadden doorgaans dezelfde religie als die gemeenschap of leefden afgezonderd in en met de natuur. De heks is in deze context vergelijkbaar met de Ovate van de druiderij.