Wicca, druiderij & hekserij

In de neo-paganistische wereld komenm vele stromingen voor, waarvan er een aantal sterk op elkaar lijken. De grootste gelijkenis bestaat er tussen Wicca, Hekserij en Druiderij. Hieronder het een en ander of herkomst, overeenkomst en verschillen.

Druiderij

In de 18e en 19e eeuw toen de huidige nationale staten zich vormden ontstond een behoefte aan nationaal erfgoed. In Engeland werden dat de Keltische druiden. In ogenschouw genomen dat de Britse eilanden ruim 1000 jaar lang overlopen waren door de Romeinen, Saksen en Denen is dit een begrijpelijke keuze, maar de laatste nazaten van de Kelten alleen nog maar in Cornwal, Wales en Schotland, dus beeldbepalend waren ze zeker niet meer. De basis voor de druiderij werd gevonden in de eeuwen oude bardentraditie van Wales. De bard Iolo Morganwg creëerde uit de verhalen die zijn toegeschreven aan de vroegmiddeleeuwse bard Taliesin en uit de Arthurlegenden een Keltische druidenreligie met Stonehendge als centrum. De in die tijd (1717) ontstane Druid Order en hun navolgers hielden de traditie vervolgens in leven tot de dag van vandaag. Bij elke equinox en solstitium stromen Stonehenge en andere steencirkels (hoewel deze bouwwerken van ver voor de Keltisch tijd zijn) vol met druiden. Datzelfde geldt voor de Glastonbury Tor (de Tor is overigens de heuvel zelf en niet de kerktoren die er op staat) omdat dit het centrum van Avalon zou zijn (ook hier is geen enkele bewijs voor, maar mogelijk was het wel een Keltische fortificatie in de strijd tegen de Saksen).
Er is geen enkel bewijs dat druiden ooit bestaan hebben. Eel is zeker dat Julius Caesar de druide opvoerde vader van alle kwaad om zijn Keltische oorlogen te rechtvaardigen en gefinancierd te krijgen. De druiden zouden mensenoffers brengen en iets meer barbaars als het offeren van mensen aan goden was er niet in de Romeinse tijd.

Wicca

In de late jaren ´40 en vroege jaren ´50 van de vorige eeuw creëerden Gerald Gardner Wicca als een soort van heksengeloof. Hij deed het voorkomen dat er een doorllpende lijn van de oudheid tot vandaag een vruchtbaarheidsreligie bestond waarin heksen een godin en een god aanbaden. Onderzoek heeft inmiddels uitgewezen dat ruchtbaarheidsreligies teruggaan tot in de oertijd en hun sporen hebben nagelaten in latere religies, maar er is geen sprake van een doorlopend lijn. Feitelijk heeft Gardner de vruchtbaarheidsreligie in onze tijd opnieuw uitgevonden. 

Druiderij en Wicca

Min ofm meer parallel aan de ontwikkeling van Wicca heeft Ross Nichols de druiderij nieuw leven in geblazen door naast de verstofte Ancient Druid Order een nieuwe druide orde te stichten: de Orde van Barden, Ovates en Druiden (OBOD). Nichols en Gardner waren goede kennissen en kenden elkaar zowel van de Ancient Druid Order en de naturistenvereniging. Hierdoor zijn er veel overeenkomsten tussen OBOD-druiderij en Gardnerian wicca ontstaan.

De belangrijkste overeenkomsten:

  • Beiden kennen 3 inwijdingsgraden: 1e, 2e en 3e graad priester(es) bij de wicca en Bard, Ovate en Druide bij OBOD. De Bard is de creatieveling, de Ovate is de heler en de Druide is de filosoof/astroloog/priester(es).
  • Beiden werken in een coven resp. een grove met een 3e graad HPS resp. een Druide aan het hoofd.
  • Beiden werken van oorsprong naakt of naakt onder een eenvoudige robe.
  • Beiden kennen hetzelfde jaarwiel en dezelfde 8 jaarfeesten.
  • Beiden werken in een tempel die op soortgelijke wijze wordt opgebouwd (cirkel, reiniging,  windrichtingen).
  • Beiden zijn hedendaagse tradities.

De belangrijkste verschillen:

  • Wicca is een vruchtbaarheidsreligie. Druiderij is een levensbeschouwing over mens, natuur en universum.
  • Wicca werkt met een god en een godin als representant van de scheppende oerkrachten. Druiderij werkt met de spirits of the place ofwel de energetische kracht van de elementen op de plaats waar je bent. In die zin heeft het meer van hekserij.
  • Wicca werkt met de energiestroom tussen twee tegengestelde polen. Druiderij werkt met de balans daartussen. Vandaar ook dat er altijd een HPS en een HP aan het hoofd van een coven staan en een enkele Druide (m/v) aan het hoofd van een grove.
  • Wicca kent meer of minder dogmatische stromingen, die in de praktijk nog wel eens botsen over wie de hoogste puntmuts heeft. OBOD-druiderij is gebaseerd op een schriftelijke cursus van minimaal 3 jaar met begeleiding en inwijdingsbijeenkomsten; een richtingenstrijd is er daarom niet, ook niet omdat dogma's ontbreken.
  • Wicca is Maan georiënteerd en druiderij is Zon georiënteerd.
  • Wicca werkt met de athame als belangrijkste tool, druiderij met een staf (en dus niet met een snoeimes).
  • Wicca hanteert rituele magie en druiderij geestkracht.
  • Druiderij kan je als levensbeschouwing combineren met andere religies (dus ook met wicca). Wicca niet, want dat is een religie op zichzelf.

De OBOD druiderij is 10 jaar later gelanceerd (1964) dan de wicca en heeft dan ook veel trekjes meegekregen van het destijds in het Westen opkomende Boeddhisme en de hippiebeweging. De laatste jaren is de OBOD steeds meer verworden tot een liefde-en-licht beweging met steeds minder aandacht voor de schaduwkant. dat is dan uiteindelijk ook het grootste verschil met wicca.   

Wicca kent inmiddels vele vertakkingen met de jaarfeesten, de godin en de god als grootste gemene deler. De Gardnerians en de Alexandrians (naar Alex Sanders) noemen zichzelf de traditionelen en baseren zich op het mondeling doorgeven van kennis in een lijn die teruggaat tot de oprichters van de betreffende stroming. De andere stromingen, ook die van Buckland die wij volgens, zijn meer eclectische van aard (doen wat werkt).  

Hekserij en Wicca

Hekserij is van alle tijden en het is ook geen religie maar veel meer een verzamelnaam voor de praktijken van sjamanen, kruidenvrouwtjes, zieners, handopleggers en soortgelijke personen die door de eeuwen heen hun eigen kennis dienstbaar stelden aan de gemeenschap waarin zij woonden. Zij hadden doorgaans dezelfde religie als die gemeenschap of leefden afgezonderd aan de rand in de natuur. Ze verdienden hun geld met wat ze deden of eigenlijk doen, want ze zijn er nog steeds.

Omdat Gardner wicca bestempelde als heksengeloof is hekserij onder de noemer van de wicca terecht gekomen, maar zuiver is dat niet. Hierdoor is in de praktijk elke wiccan een heks, maar is lang niet elke heks een wiccan.